Przed każdą sesją
- Stosuj dokładnie instrukcję dotyczącą jedzenia, picia, leków, pęcherza i jelit.
- Nie ścieraj znaczników na skórze i nie poprawiaj ich samodzielnie.
- Przychodź w podobnym stanie przygotowania.
Wybierz leczoną okolicę na sylwetce lub na kartach poniżej. Otrzymasz krótkie podsumowanie oraz link do osobnej strony wybranej okolicy.
Okolicę można wybrać z listy albo wskazać na sylwetce.
W tej okolicy przygotowanie zależy od leczonego narządu. Wybierz jedną z trzech instrukcji:
Podstawowe zasady pielęgnacji, żywienia i bezpieczeństwa podczas radioterapii.
Maska, leki przeciwobrzękowe i przeciwpadaczkowe, nudności, steroidy oraz skóra głowy.
Maska termoplastyczna stabilizuje pozycję, ale nie blokuje oddychania. Leki przeciwobrzękowe, przeciwpadaczkowe i przeciwwymiotne przyjmuj dokładnie według rozpiski - nie zmieniaj dawek samodzielnie.
Stomatolog, jama ustna, śluzówka, suchość, połykanie, żywienie i ochrona kości szczęk.
Płukanka: 1/4 łyżeczki sody + 1/8 łyżeczki soli w 240-250 ml letniej, przegotowanej wody. Płucz 30 sekund i wypluj 4-6 razy dziennie; przygotuj świeżą porcję codziennie.
Popijaj wodę, używaj nawilżacza i preparatu zastępującego ślinę. Unikaj alkoholu, wody utlenionej, bardzo kwaśnych i intensywnie miętowych preparatów.
Przykłady z polskich aptek — nie obowiązkowa lista zakupów. OTC oznacza lek bez recepty, Rp — lek na receptę. Wyrób medyczny i żywność medyczna dostępne bez recepty nie są lekami OTC. Dostępność może się zmieniać; najpierw wybiera się rodzaj postępowania, a konkretny preparat zgodnie z zaleceniem stomatologa i zespołu.
| Preparat i zastosowanie | Sposób stosowania |
|---|---|
| OTC — Tantum Verde 1,5 mg/ml Benzydamina do płukania jamy ustnej i gardła. | Według polskiej ChPL: około 15 ml roztworu stężonego lub rozcieńczonego niewielką ilością wody; płucz 20–30 sekund i wypluj 2–3 razy na dobę. Stosuj to dawkowanie; nie zwiększaj dawki samodzielnie. |
| Bez recepty — wyrób medyczny: FOMUKAL Suchość jamy ustnej oraz wspomaganie zapobiegania i leczenia zapalenia śluzówki po radioterapii lub chemioterapii. | Wymieszaj 15 ml roztworu A z 15 ml roztworu B i użyj od razu. Płucz przez minutę połową roztworu i wypluj; powtórz drugą połową. Stosuj 4–10 razy na dobę, co najmniej 15 minut po jedzeniu lub piciu. Nie połykaj. Po otwarciu używaj maksymalnie 15 dni. |
| OTC — SEPTOSAN fix Tradycyjny lek do stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła oraz zapalenia dziąseł. | Jedną saszetkę zalej 100–120 ml wrzącej wody i naparzaj pod przykryciem około 15 minut. Świeżym naparem płucz jamę ustną i gardło 1–5 razy na dobę, następnie wypluj. Nie stosuj dłużej niż tydzień. |
| OTC — elmex DURAPHAT 5000 Pasta 5000 ppm fluoru do profilaktyki próchnicy u osób powyżej 16 lat z dużym ryzykiem próchnicy; nie jest zwykłą pastą dla każdego pacjenta. | Nałóż około 2 cm pasty. Myj zęby pionowymi ruchami od dziąseł do końca zębów 3 razy dziennie po posiłkach przez około 3 minuty. Wypluj nadmiar i nie połykaj; stosuj zgodnie z planem stomatologicznym. |
| Mój protokół Rp — nystatyna 100 000 j.m./ml W moim protokole nystatyna jest rutynowo stosowana profilaktycznie u wszystkich pacjentów napromienianych z powodu nowotworów głowy i szyi. Nie jest to zalecenie uniwersalne dla innych ośrodków. | Wyłącznie zgodnie z receptą i moim protokołem: 1 ml 4 razy na dobę. Zawiesinę trzymaj w ustach możliwie długo, a następnie połknij. |
Ból uniemożliwiający jedzenie lub sen, kaszel przy piciu i narastające ograniczenie otwierania ust wymagają oceny. Telefony i zasady pilnej pomocy znajdziesz w części „Pilne objawy”.
Badania krwi, zakażenia, skóra, jama ustna, żywienie i bezpieczeństwo przy immunosupresji.
Pierś, ściana klatki, płuca i śródpiersie: pozycja, skóra, przełyk, żywienie i objawy alarmowe.
Możesz być ułożony z rękami nad głową; czasem stosuje się materac próżniowy lub kontrolę oddechu. Przy napromienianiu lewej piersi może być potrzebne wstrzymanie oddechu.
Ból przełyku utrudniający jedzenie, nowa lub narastająca duszność, krwioplucie albo silny ból w klatce wymagają oceny — zgłoś je zespołowi tego samego dnia. Telefony i zasady pilnej pomocy znajdziesz w części „Pilne objawy”.
Zalecenia dotyczą m.in. odbytnicy i narządów ginekologicznych. Prostata i rak pęcherza mają osobne instrukcje.
Przygotuj pęcherz i jelita zgodnie z pisemną instrukcją zespołu. Nie stosuj samodzielnie instrukcji dla prostaty ani raka pęcherza.
Jedz regularnie i pij zgodnie z zaleceniami. Jeśli pojawi się biegunka, zgłoś ją zespołowi i skorzystaj z zaleceń żywieniowych na stronie tej okolicy.
Delikatnie myj skórę i osuszaj bez tarcia. Zgłaszaj ból, podrażnienie skóry oraz zmiany w oddawaniu moczu i stolca.
Co najmniej cztery wodniste stolce ponad zwykły rytm, krew w stolcu, silny ból brzucha albo niemożność oddania moczu wymagają pilnej oceny — zgłoś je zespołowi tego samego dnia. Telefony i zasady pilnej pomocy znajdziesz w części „Pilne objawy”.
Do tomografii do planowania radioterapii i każdej sesji przygotuj komfortowo wypełniony pęcherz. Powtarzaj ustalony z personelem sposób przygotowania.
Zadbaj o regularne wypróżnienia. Nie stosuj samodzielnie lewatyw ani leków przeczyszczających. Pełna instrukcja opisuje przygotowanie, dietę i postępowanie przy gazach.
Zgłaszaj pieczenie przy oddawaniu moczu, częstsze wypróżnienia, biegunkę i ból. Zalecenia dotyczące jedzenia, higieny i opieki po leczeniu znajdziesz na stronie prostaty.
Nie możesz oddać moczu lub masz inny niepokojący objaw? Sprawdź Pilne objawy.
Oddaj mocz bezpośrednio przed tomografią do planowania radioterapii i przed każdą sesją napromieniania.
Nie wypijaj dużej porcji wody po to, by wypełnić pęcherz przed sesją. Poza tym pij zgodnie z zaleceniami zespołu.
Na stronie raka pęcherza znajdziesz pełną instrukcję przygotowania, dietę i postępowanie przy dolegliwościach jelitowych oraz moczowych.
Nie możesz oddać moczu lub masz inny niepokojący objaw? Sprawdź Pilne objawy.
Wybierz jeden dokument odpowiadający Twojej radioterapii. Można go otworzyć w przeglądarce, a następnie wydrukować.