Po radioterapii: pierwsze tygodnie i późniejsze miesiące

Pierwsze tygodnie po zakończeniu leczenia

• Po ostatniej frakcji odbierz wypis w sekretariacie (tel. 42 689 55 01). Zachowaj go: zawiera informację o dawce i obszarze leczenia. Pokaż go każdemu lekarzowi, który będzie Cię leczył.
• Objawy skórne lub śluzówkowe mogą przejściowo nasilić się po ostatniej frakcji; kontynuuj zaleconą pielęgnację.
• Wizyty kontrolne odbywają się w Poradni Radioterapii Onkologicznej. Pierwszą kontrolę, jeśli nie ustalono inaczej, umów na 4–6 tygodni po leczeniu: 42 689 52 00, wybierz 1, a następnie 3. Terminy kolejnych kontroli ustali lekarz; nie rezygnuj z nich, nawet gdy czujesz się dobrze.
• Będziemy wdzięczni za opinię o leczeniu w internecie, np. w serwisie ZnanyLekarz. Pomaga ona innym pacjentom.

Po sześciu miesiącach i później

• Zgłoś utrzymującą się biegunkę, krew w stolcu lub moczu, narastające parcia, ból, częste zakażenia albo trudność w oddawaniu moczu.
• Zmęczenie łagodzi regularny, stopniowo zwiększany ruch, sen o stałych porach i leczenie przyczyn takich jak niedokrwistość, ból lub zaburzenia nastroju.
• Jeśli płodność ma znaczenie, omów jej zabezpieczenie przed leczeniem. Po zakończeniu terapii zapytaj, kiedy ciąża lub starania o dziecko są bezpieczne w Twojej sytuacji.

Seksualność po radioterapii prostaty

• Trudność w uzyskaniu lub utrzymaniu wzwodu może narastać stopniowo w ciągu miesięcy lub lat. Leczenie hormonalne może dodatkowo zmniejszać libido i sprawność seksualną.
• Powiedz o problemie lekarzowi, nawet jeśli nie zapyta. Nie trzeba czekać do następnej rutynowej kontroli — wcześniejsza ocena pozwala sprawdzić także inne możliwe przyczyny, takie jak choroby naczyń, cukrzyca lub działanie leków.
• Dostępne są różne metody pomocy: leki doustne, urządzenie próżniowe, leki podawane miejscowo lub we wstrzyknięciu, konsultacja urologiczna albo seksuologiczna. Dobór zależy od stanu serca, przyjmowanych leków i oczekiwań; nie rozpoczynaj leczenia na własną rękę.
• Zmiana ilości nasienia, orgazmu lub odczuwania również może być skutkiem leczenia i jest właściwym tematem do rozmowy z zespołem.

Rehabilitacja po leczeniu raka prostaty — Narodowy Portal Onkologiczny

Po radioterapii ginekologicznej: suchość i rozszerzadła

• Radioterapia miednicy może powodować suchość, mniejszą elastyczność oraz zwężenie lub skrócenie pochwy. Może to utrudniać współżycie i badania kontrolne.
• Rozszerzadło stosuj tylko wtedy, gdy zaleci je zespół i pokaże właściwy rozmiar oraz technikę. Zwykle zaczyna się po zakończeniu leczenia i wygojeniu ostrego podrażnienia — często około 4–8 tygodni po radioterapii, ale termin jest indywidualny.
• Umyj ręce i rozszerzadło, użyj lubrykantu na bazie wody, przyjmij wygodną pozycję i delikatnie wprowadź najmniejszy zalecony rozmiar tylko tak głęboko, jak jest komfortowo. Nie używaj siły.
• Zespół ustali czas i częstotliwość. W wielu instrukcjach jest to kilka minut, 2–3 razy w tygodniu, z przechodzeniem do większego rozmiaru dopiero bez bólu.
• Po użyciu umyj rozszerzadło ciepłą wodą z łagodnym mydłem, dokładnie opłucz i wysusz. Niewielkie plamienie może się zdarzyć; przerwij i skontaktuj się z zespołem przy nasilonym bólu, obfitym lub utrzymującym się krwawieniu, nieprzyjemnym zapachu albo gorączce.

Seksualność w trakcie i po leczeniu — Narodowy Portal Onkologiczny

Rzucenie palenia i wsparcie

• Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym NIO: 801 108 108 z telefonu stacjonarnego lub 22 211 80 15 z telefonu komórkowego; pon.–pt. 9:00–21:00, sob. 9:00–15:00.
• Pomoc psychologiczna: 42 689 57 75 lub 42 689 57 74; 506 585 113; 518 707 398.
• OnkoKlub — koordynatorka Dorota Niedobylska: 506 584 836.
• Fundacja Rak’n’Roll — telefon wsparcia: 500 459 450, środy 19:00–21:00.

Więcej informacji

Źródła i dalsze informacje

• Narodowy Portal Onkologiczny: jak dbać o seksualność w obliczu raka
• Narodowy Portal Onkologiczny: rehabilitacja po leczeniu raka prostaty
• Pacjent.gov.pl: onkopłodność
• UCLH: szczegółowa instrukcja stosowania rozszerzadeł (po angielsku)